شکار ماه و دایره زمستانی در روزهای پیش‌رو!!

مارس 13, 2019 مقالات

 

در طول این چند شب، ماه در داخل دایره زمستانی حرکت می‌کند، گاهی اوقات چندضلعی یا شش‌ضلعی زمستانی نامیده می‌شود.

دایره زمستانی (یا چندضلعی) یک صورت فلکی نیست. این صورتواره یکی از 88 صورت فلکی آسمان نیست. صورتواره یا صورتواره فلکی در اخترشناسی به مجموعه دو یا چند ستاره گفته می‌شود که از دید ناظر زمینی الگوی بارزی را تشکیل داده، ولی صورت فلکی تلقی نمی‌شوند. صورت‌واره می‌تواند بخشی از یک یا چند صورت فلکی باشد.

درگفت و شنود روزانه، تمایز آشکاری میان «صورت فلکی» در مفهوم الگوی ستاره‌ای و «صورت فلکی» در مفهوم یک منطقه از آسمان موجود نیست ولی در سیستم‌های مدرن ستاره‌شناسی صورت‌های فلکی مورد استفاده، مفهوم دوم را دارد. برای مثال صورت‌واره ستارگان دب اکبر شامل هفت ستاره درخشان است و از نظر صورت‌های فلکی هم از سوی انجمن بین‌المللی اخترشناسی خرس بزرگ شناخته شده است.

همانند صورت‌های فلکی، صورت‌واره‌ها را هم ستارگانی پدید می‌آورند که؛ هرچند از دیدگاه زمینی همسایه و وابسته به یک دیگرند، به راستی در بیشتر موردها، هیچ گونه پیوندی با هم ندارند و هرکدام از آن‌ها دوری ویژه و بسیار متفاوتی از زمین و از یک دیگر دارند.

شکل‌های ساده‌ای که از چند ستاره درست شده‌اند شناسایی صورت‌واره‌ها را در پهنای آسمان آسان می‌کند و بنا بر این صورت‌واره ها؛ به ویژه برای کسانی که می‌کوشند خود را با آسمان شب آشنا سازند، پدیده‌هایی بسیار سودمند و دل‌پذیر هستند.

 

 دایره زمستانی (شش ضلعی) شامل شش ستاره با قدر 1 در 6 صورت فلکی مجزا است:

کاپلا (Capella) درخشان‌ترین ستاره در صورت فلکی ارابه‌ران

پولوکس (Pollux) – درخشان ستاره در صورت فلکی دوپیکر

کاستور (Castor)- دومین ستاره درخشان در صورت فلکی دوپیکر

شعرای شامی (Procyon) – درخشان ترین ستاره در صورت فلکی سگ کوچک

سیریوس درخشان‌ترین ستاره در صورت فلکی سگ بزرگ

رجل‌الجبار (Rigel) ستاره درخشان در صورت فلکی شکارچی

الدبران (Aldebaran) – ستاره درخشان در صورت فلکی برج ثور

 

از لحاظ فنی، کاستور یک ستاره 2تایی است، اما این درخشانترین ستاره دوتایی در آسمان است. در نزدیکی مرکز دایره،  ستاره قرمز درخشان ابط‌الجوزا را می‌‌بینید.

 

 نمودارهای صورت فلکی را از طریق لینک اتحادیه بین‌المللی نجوم (IAU) می‌توانید مشاهده کنید:

https://www.iau.org/public/themes/constellations/

 

دایره زمستانی (یا شش ضلعی) حاوی صورتواره دیگر شناخته شده به عنوان مثلث زمستانی است. مثلث زمستانی یکی از صورتواره‌های نیمکره جنوبی آسمان و نزدیک به معدل النهار است. مثلث زمستانی از سه ستاره معروف و درخشان ابط الجوزا (صورت فلکی شکارچي) شباهنگ (صورت فلکی سگ بزرگ) و شعرای شامی (صورت فلکی سگ كوچك) تشکیل می‌شود. تصویر از  SouledOut.org.

 

دایره زمستانی یا شش ضلعی با رنگ آبی مشخص شده است. مثلث زمستانی با رنگ قرمز مشخص شده است. تصویر از طریق Wikimedia Commons.

 ترجمه: سارا سیدحاتمی

منبع:

Moon and Winter Circle March 13-15

By Bruce McClure in TONIGHT | March 13, 2019

https://earthsky.org/tonight/moon-points-the-way-to-the-winter-circle

4 Replies to “شکار ماه و دایره زمستانی در روزهای پیش‌رو!!”

  1. سلام و درود برشما
    و تبریک به گروه شما بابت زحمت‌هایی که برای ترویج نجوم می‌کشید. با قدرت ادامه دهید که آینده بسیار درخشان است.

    یک انتقاد از این مقاله داشتم:

    در ارائه‌ی نام ستارگان: در حالی که برای ستار‌ه‌هایی مثل عیوق ، شعرای یمانی یا شباهنگ، نامِ فارسی کاملا معروفی داریم، ولی شما از کاپلا و سیریوس استفاده کرده‌اید.
    برای ستاره دبران هم، شکلِ عربی آن را به کار برده‌اید. خیلی بهتر بود که به الدبران را با «دبران» نمایش می‌دادید.
    ممکنه که برای کاستور و پولوکس با مشکل مواجه شویم (هرچند نام فارسی یا عربیِ معروف در متون فارسی هم دارند) ، ولی برای عیوق، شباهنگ و دبران ، بهتر بود دقت نظر بیشتری صورت می‌گرفت.

    از اینکه اینقدر صریح و سرراست این انتقاد رو تقدیم کردم، عذرخواهی می‌کنم.
    موفق و پیروز باشید.

    • درود
      بله درست میفرمایید، سعی میکنیم از اصطلاحات پارسی استفاده کنیم.
      خواهش میکنم انتقاد و پیشنهادات باعث پیشرفت میشه
      ممنونم به خاطر توجهتون
      همچنین به امید موفقیتتون

  2. نودی گفت:

    سلام عالی بود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *